Haber:
     
TÜRKİYENİN BÜTÇESİ NASIL GÖRÜNÜYOR? Yazdır E-posta
Pazar, 12 Şubat 2012
Türkiye Ekonomisini okuyabilmek,kısaca iyi anlayabilmek için bilmemiz ve izlememiz gereken makro ekonomik bir gösterge de BÜTÇE dir.Burada konu ettiğimiz elbette ki Kamu Yönetim Bütçesi’ dir.Teknik tanımlama ile Merkezi Yönetim Bütçesi yazımızın konusunu oluşturmaktadır.
Bilindiği üzere 2006 yılı başından itibaren yürürlüğe giren Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Konsolide Bütçe Sistemi terk edilerek,Merkezi Yönetim Bütçe Sistemine geçilmiştir.Merkezi Yönetim Bütçesi;
1-Genel Bütçe: Devlet tüzel kişiliğine sahip olan kamu idarelerini,
2-Özel Bütçe: Bir Bakanlığa bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere kurulan,gelir tahsis edilen,bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen,kuruluş ve çalışma esasları kanunla belirlenen kamu idarelerini,
3-Düzenleyici ve Denetleyici Kurum Bütçesi; Özel kanunlarla Kurul,Kurum,Üst Kurul şeklinde örgütlenmiş kurumların bütçelerinden oluşmaktadır.

Bütçe  , merkezi Yönetime kamu kaynaklarının belirli kuruluşlara ödenek tahsisi yoluyla verilen harcama yetkisi ile yine Kamu Gelirlerinin başta vergi olmak üzere  tahsil edilmesi için verilmiş yetkileri düzenleyen bir kanundur.Onun için yıllık olarak hazırlanır,uygulanır,yıl sonunda verilen yetkilerin Bütçe Kanunu çerçevesinde kullanılıp kullanılmadığı yine Parlamentonun onayına bağlanır.Bu da kanunla olur, ismi Kesin Hesap Kanunu dur.

Bütçe mademki kamunun kaynaklarının nasıl kullanılacağına ilişkin bir yetkidir,bu yetki toplumsal öncelik ve hedefleri de şekillendirdiği için  hükümetin ekonomik programının temel dayanaklarından biridir.O nedenle 2008 yılının ekonomik tablosunu değerlendirip yorumlayabilmek için bütçe uygulama sonuçlarını iyi değerlendirmek gerekir.Elbette önceki yıllarla yapılacak anlamlı karşılaştırmalar bu yorum ve değerlendirmeler için zorunlu bir yöntem olacaktır.

2008 Yılı Uygulama  Sonuçları

Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına göre merkezi yönetim bütçesi 225.967 milyon TL gidere karşı 208.898 milyon TL gelir,böylece 17.1 milyon bütçe açığı ile kapanmıştır.Rakamsal olarak baktığımız zaman hükümetin 2008 yılı bütçe tahmini gerçekleşmiştir.Çünkü;Bütçe Kanunu ile Bütçe Giderleri olarak,222.553 milyon TL,Bütçe Gelirleri olarak ta 204.556 milyon TL tahmin edilmiş Bütçe Açığı 17.9 milyon TL olarak planlanmıştı.Bütçe genel büyükleri kadar bütçe harcama kalemlerindeki gelişmeleri de irdelemek gerekecektir.Bu açıdan bakıldığı zaman 2008 yılı bütçesi bir yatırım bütçesi değil borç ödeme bütçesidir.Bütçe de bu yıl da önemli ve belirleyici hatta bütçe ödenek tahsisini sınırlayıcı unsur, faiz ödemeleridir.2008 yılı bütçe gerçekleşmelerine göre faiz ödemeleri  50.1 milyon TL dır.Bir önceki yıl bu rakam 48.7 Milyon TL idi.
Faiz dışı harcamalara baktığımız da,mal ve hizmet ödenekleri 1.3 milyon Tl aşılmıştır.Sermaye giderleri kalemi bütçe başlangıç ödeneklerine göre sapma göstermiştir.Yerel yönetimlere aktarılan kaynak nedeniyle sermaye transferleri de 2.084 milyon TL dan 3.173 milyon TL ya çıkmıştır.Personel harcamalarında bütçe hedefleri aşılmamıştır.Ancak KEY ödemeleri bütçe dışı kaynaklardan yapılmıştır.
Bütçe gelirlerine baktığımız zaman,vergi gelirleri 171.2 milyon TL olarak tahmin edilmişken 168.1 Milyon Tl olarak gerçekleşmiştir.Başka bir anlatımla bütçe gelirleri içerisinde vergi gelirleri tahmininde sapma olmuştur.Bu sapma dolaylı vergiler ağırlıklı olarak gerçekleşmiştir.Rakamsal olarak bakıldığında Bütçe Gelirleri içerisinde olumlu gelişme Vergi Dışı Gelirler içinde yer alan özelleştirme gelirlerinde olmuştur.Başka bir anlatımla bütçeyi vergi gelirleri değil vergi dışı gelirler kurtarmıştır.Bütçe başlangıç ödeneğinde özelleştirme geliri olarak 3.900 milyon Tl öngörülmüşken bu rakam 8.889 milyon TL olarak gerçekleşmiştir.Bu rakamın büyük bölümü özelleştirme nakit fazlalarının bütçeye aktarılması ile oluşmuştur.

Görüldüğü üzere ne yazık ki 2008 yılı bir personel ve faiz ödemesi nitelik ve işlevinden öteye gidememiştir.28.01.2009
Yorumlar (0)add
Yorum Yazın
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
smile
wink
laugh
grin
angry
sad
shocked
cool
tongue
kiss
cry
az yorum | fazla yorum

busy
 
< Önceki   Sonraki >
Copyright © 2008 Arslan Kaya. Telif Hakları Arslan Kaya' ya Aittir.