MENKUL SERMAYE GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ
Pazar, 12 Şubat 2012
Gelir Vergisi Kanununda vergilendirilecek gelir unsurlarından biri de menkul sermaye iradı’ olarak belirlenmiştir. Bir kişinin ticari, zirai ve mesleki faaliyeti dışında kalan nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden oluşan sermaye nedeniyle elde edilen kar payı,faiz,kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradı kabul edilmiştir.Bu gelir unsuruna dahil edilebilecek başlıca iratlar şunlardır. -Hisse senetlerinin kar payları,
-İştirak hisselerinden doğan kazançlar.(Limited Şirket Ortaklarının kar payları,komanditer ortakların kar payları,kooperatiflerin dağıttıkları kazançlar gibi)
-Her çeşit alacak faizleri,
-Yönetim Kurulu başkan ve üyelerine verilen kar payları,
-Devlet Tahvili, Hazine Bonosu ile diğer her türlü  tahvil ve bono faizleri,
-Mevduat faizleri,
-Senet iskonto bedelleri,
-Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kar payları,
-Repo gelirleri ile benzer ödemeler.
2008 yılında elde edilen menkul sermaye gelirlerinde beyan nasıl olacak? Gelir Vergi Sistemimizde özellikle izlenmesi ve güncel mali belirlemelere göre beyan ve vergilenmenin yapılması gereken bir gelir unsurudur. Bu nedenle bazı başlık ve tasniflerle ana hatlarıyla vergileme esaslarını belirtelim.

1-Beyan Edilmeyecek Menkul Sermaye İratları:

Tevkifat yoluyla vergilendirilmiş mevduat faizlerinin tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecek ve diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi gerekse bile bu gelir tutarı beyannameye dahil edilmeyecektir.

Repo gelirleri de beyan edilmeyecek, beyanname veriliyorsa dahil edilmeyecektir.
Aynı şekilde,2008 yılında elde edilen ve tevkifat yoluyla vergilendirilen kar ve zarara katılma hesabı karşılığında yapılan kar payı ödemeleri de beyan edilmeyecektir.

2-19.800 YTL yi Aşmaması Halinde Beyan Edilmeyecek Gelirler

Kurumlardan elde edilen kar paylarının yarısı Gelir Vergisinden istisna edilmiştir. İstisna tutarı dışında kalan diğer yarı kar payı tutarının 19.800 YTL yi aşmaması halinde GelirVergisi Beyannamesi verilmeyecektir.(Kar paylarının tamamı üzerinden %15 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmaktadır.)

3-Devlet Tahvili ve Hazine Bonolarından Elde Edilen Gelirler

Devlet tahvili ve hazine bonosu faiz gelirleri eğer bu menkul kıymetler 1.1.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş ise %0 oranında stopaja tabidir. Enflasyon indirimi uygulanarak hesaplanan tutar 19.800 YTL beyan sınırını aşıyorsa kalan tutarın tamamı beyan edilecektir.

1.1.2006 tarihinden sonra ihraç edilmiş devlet tahvili hazine bonosu faiz gelirlerinde %10 oranında stopaj mevcut olup stopaj nihai vergi kabul edilmektedir. Dolayısıyla bu gelirler beyan edilmeyecektir.

Hazine müsteşarlığı tarafından ihraç edilen Eurobond faiz gelirleri ise enflasyon indirimine tabi değildir. Elde edilen faiz gelirlerinin 19.800 YTL’yi aşması halinde gelirin tamamı beyan edilecektir.

Özel sektör tahvil faiz gelirleri 1.1.2006 dan sonra ihraç edilmiş olanlarda %10 oranında stopaj nihai vergidir. Bu gelirlerin ayrıca beyanı gerekmeyecektir.

Özel sektör tahvili 1.1.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş ise bu menkul kıymetlerden elde edilen faiz %10 oranında stopaja tabi olup enflasyon indirimi uygulandıktan sonra kalan tutar beyan sınırı olan 19.800 YTL’yi geçiyorsa enflasyon indirimi sonrası kalan tutarın tamamı beyan edilecek hesaplanan gelir vergisinden ödenen stopaj tutarı mahsup edilecektir.

4-Diğer menkul sermaye gelirlerinde beyan

2008 vergilendirmedöneminde elde edilmiş olan alacak faizleri ile üzerinden vergi tevkifatı yapılmamış iskonto bedelleri,yurt dışında elde edilen diğer menkul sermaye iratları,hisse senedi ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satiş gelirlerinin tutarı 960 YTL yi geçmiyorsa 2008 yılında beyan edilmeyecektir.