İŞLETMELERDE BİRLEŞEREK BÜYÜME
Pazar, 12 Şubat 2012
İşletmelerin birleşmesi bir güç birliği eylemidir. Zor zamanlarda, kriz dönemlerinde küçülerek yok olmaktansa büyüyerek, katılarak, birleşerek yok olma modelidir.

İşletmeler neden birleşirler? Her şeyden önce birleşme bir büyüme modelidir. Aynı sektörde aynı rekabet koşullarında faaliyet gösteren şirketler hukuki şartları yerine getirerek tek bir tüzel kişilik altında birleştikleri zaman krizden çıkış için önemli bir fırsat yaratmış olurlar, her şeyden önce birleşecek şirketlerin aynı neviden şirketler olması gerekir. Ayrıca uğraşı konularının aynı olması sektördeki pazar payını artırır, ortak yönetim ve kurumsal yönetim ilkelerine uyum gösterebilme şartını artırır.
Bir veya birden fazla şirketin birleşmeleri halinde öncelikle tekrarlanan maliyetlerde azalma olur. Herbir şirketin ayrı sekreteri ayrı hizmetlisi farklı satış ve pazarlama birimleri muhasebe ve yönetim birimleri yerine birleşen şirkette bu fonksiyonları görecek tek birime dönüşülür. Ayrıca birleşme sonucunda ihtiyaç duyulmayan işgücü, makine, teçhizat, demirbaş, taşıtlar gibi varlıkların azaltılarak finansal avantaj sağlanması mümkün hale gelebilir.

Birleşme ile birlikte infisah eden kurumlar tasfiye edilmiş sayılır. Birleşen şirketler birleşilen şirket tüzel kişiliği altında faaliyete devam ederler. Birleşme farklı yönetim anlayışları ile faaliyetini sürdürmüş şirketler için yeniden doğuş fırsatı verir. Başka bir ifade ile geleneksel yönetim teknikleri yada alışkanlıkları ile yönetilen şirketler bu birleşme ile çağdaş işletme teknikleri ile tanışma şansını elde ederler. Böylece var olan verimsiz yönetim sistemi yerine, görev ve yetkilerin tanımlandığı işletme sahip ve ortakları ile yöneticilerin ilişkilerinin tanımlandığı bir yönetim sistemine ulaşabilirler.

Birleşerek tek hukuki varlık haline gelebilmenin Türk Hukuk Sistemi içerisinde belirlenmiş koşulları vardır. Türk Ticaret Kanununun 147.Maddesi hükmüne göre birleşme aynı nevi’den olan şirketler arasında mümkündür. Birleşme bakımından kollektif ile komandit şirketler ve anonim ile sermayesi paylara bölünmüş şirketler aynı nevi’den sayılırlar. Birleşen şirket bir veya birden fazla sayıda olabilmektedir.

Türk Ticaret Kanununun 146.Maddesine göre bir veya birkaç ticaret şirketinin diğer bir şirketle birleşme suretiyle yeni bir şirket kurmaları mümkün olduğu gibi bunların mevcut diğer bir ticaret şirketine katılmaları yoluyla da olabilmektedir.

Kurumlar Vergisi Kanununun 19.Maddesine göre bazı şartların yerine getirilmesi halinde yapılan birleşmeler devir hükmünde kabul edilmiştir. Bunun içinde münfesih kurumların birleşme tarihinde bilanço tarihindeki birleşilen kurum tarafından bir bütün halinde devir alınması ve bilançosuna aynen geçirilmesi gerekmektedir. Böylece birleşen kurumların sahip ve ortaklarının hakları korunmuş olmaktadır. Burada bilançonun bir bütün halinde devrinden amaçlanan devrolunan kurumun aktif kıymetlerinin kayıtlı değerleri ile birleşilen kuruma intikal ettirilmesidir.